اخلاق حرفه ای

حيثيت و حرمت انسان

مباحث مطرح شده:

1)اعلاميه جهاني حقوق بشر

2)مباني اخلاق حرفه اي براي حفظ حيثيت و كرامت انسان

3)استفاده ابزاري از انسان

4)حرمت انسان از ديد گاه قران

5)انواع كرامت انساني از ديدگاه قران

مقدمه

از انجا كه مردمان ملل متحد در منشور ايمان خود به اساسي ترين حقوق انسانها در حرمت و ارزش نهادن به شخص انسان را نشان داده و در حقوق برابر زن و مرد هم پيمان شده اند و مصمم به ارتقاي توسعه اجتماعي و بهبود وضعيت زندگي در فضاي ازاد ترند از انجا كه ممالك عضو در همياري با ملل متحد خود متعهد به دستيابي به سطح بالاتري از حرمت جهاني براي حقوق بشر و ازادي هاي زير بنايي و ديده باني ان كردند

از انجا كه فهم مشترك از حقوق و ازاديها از اهم امور براي درك كامل چنين تعهدي است بنابر اين هم اكنون مجمع عمومي اين اعلاميه جهاني حقوق بشر را بعنوان يك استاندارد مشترك و دستاورد تمامي ملل و ممالك اعلان ميكند تا هر انسان و هر عضو جامعه با به خاطر سپاري اين اعلاميه به جد در راه ياد گيري و اموزش ان در جهت ارتقاي حرمت براي چنين ازاديهايي بكوشند و براي اقدام هاي پيشبرنده در سطح ملي و بين المللي تلاش كند تا همواره باز شناسي موثر و ديده باني جهاني را چه در ميان مردمان ممالك عضو و چه در ميان مردمان قلمرو هاي زير فرمان انها تامين نمايد

مواد اعلاميه:

ماده 1) تمام ابناي بشر ازاد زاده شده و در حرمت و حقوق با هم برابرند

ماده2)همه انسانها بي هيچ تمايزي از هر سان كه باشند اعم از رنگ نژاد جنسيت زبان مذهب عقايد سياسي يا هر عقيده ديگري خاستگاه اجتماعي ملي دارايي محل تولد يا در هر جايگاهي كه باشند سزاوار تمامي حقوق و ازادي هاي مطرح در اين اعلاميه اند

ماده 3) هر فردي سزاوار و محق به زندگي ازادي و امنيت فرديست

ماده4)هيچ احدي نبايد در بردگي يا بندگي نگاه داشته شود

ماده5)هيچ كس نمي بايست مورد شكنجه يا بي رحمي و ازار يا تحت مجازات غير انساني يا رفتاري قرار گيرد كه منجر به تنزل مقام انساني وي قرار گيرد

ماده6)هر انساني سزاوار و محق است تا همه جا در برابر قانون به عنوان يك شخص به رسميت شناخته شود

ماده 7)همه دربرابر قانون برابرند و همه گان سزاوار آن اند تا بدون هيچ تبعيضي به طور برابر در پناه قانون باشند

ماده8)هر انساني سزاوار و محق به دسترسي موثر به مراجع دادرسي از طريق محاكم ذي صلاح ملي در برابر نقض حقوق اوليه است

ماده9)هيچ احدي نبايد مورد توقيف حبس يا تبعيد خودسرانه قرار گيرد

ماده10)هر انساني سزاوار و محق به دسترسي كامل و برابر به داد رسي آشكار و عادلانه توسط داد گاهي بي طرف و مستقل است

ماده11)هر شخصي متهم به جرمي كيفري سزاوار و محق است تا زمان احراز اثبات جرم در برابر قانون در محكمه اي علني كه تمامي حقوق وي در دفاع از خوشتن تضمين

شده باشد بيگناه تلقي شود

ماده12)هيچ احدي نميبايست در قلمرو خصوصي خانواده محل زندگي يا مكاتبات شخصي تحت مداخله و مزاحمت خود سرانه قرار گيرد

ماده 13)هر انساني سزاوار محق به داشتن آزادي جابجايي و اقامت در هر نقظه اي درون مرزهاي مملكت است

ماده14)هر انساني سزاوار و محق به پناهجويي و برخورداري از پناهندگي در كشور هاي پناه دهنده در برابر پيگرد قضايي است

ماده15)هر انساني سزاوار و محق به داشتن تابعيتي است

ماده16)مردان و زنان بالغ بدون هيچ گونه محدوديتي به حيث نژاد مليت يا دين حق دارند كه بايكديگر زناشويي كنند و خانواده اي بنيان نهند

ماده17) هنر انساني به تنهايي يا با شراكت با ديگران حق مالكيت دارد

ماده18)هر انساني محق به داشتن آزادي انديشه وجدان و دين است

ماده19)هر انساني محق به آزادي عقيده و بيان است

ماده20)هر انساني محق به آزادي گرده همايي و تشكيل انجمنهاي مسالمت آميز است

ماده21)هر شخصي حق دارد كه در مديريت كشور خود مستقيما يا به واسطه انتخابات آزادانه نمايندگاني شركت جويد

ماده22)هر كسي به عنوان عضوي از جامعه حق دارد از امنيت اجتماعي برخوردار بوده

ماده23)هر انساني حق دارد كه صاحب شغل بوده و آزادانه شغل خود را انتخاب كند

ماده24)هر انساتي سزاوار استراحت و اوقات فراغت زمان محدود و قابل قبولي براي كار و مرخصي هاي دوره اي همراه با حقوق است

ماده25)هر انساني سزاوار يك زندگي با استاندارد هاي قابل قبول براي تامين سلامتي و رفاه خود و خانواده اش از جمله تامين خوراك پوشاك مسكن مراقبت هاي پزشكي و خدمات اجتماعي ضروري است

ماده26)آموزش و پرورش حق همگان است.آموزش و پرورش مي بايست دست كم در دوره هاي ابتدايي و پايه رايگان در اختيار همگان قرار گيرد

ماده27)هر شخصي حق دارد آزادانه در زندگي فرهنگي و اجتماع خويش همكاري كند

ماد ه28) هر شخصي سزاوار نظمي اجتماعي و بين المللي است كه در آن حقوق و آزادي هاي مطرح در اين اعلاميه به تمامي تامين و اجرايي گردد

ماده29)هر فردي در برابر جامه اش كه در آن رشد آزادانه و همه جانبه او ميسر ميگردد مسول است

ماده30)در اين اعلاميه نبايد هيچ چيز به گونه اي برداشت شود كه براي هيچ حكومت گروه يا فردي متضمن حقي براي انجام عملي به قصد از ميان بردن حقوق و آزادي هاي مندرج در اين اعلاميه باشد

مباني اخلاق حرفه اي براي حفظ حيثيت و كرامت انساني

1)صداقت و راسگويي

2)داشتن انصاف و حق برابري

3)امانت داري

4)وفاداري و احساس مسوليت اجتماعي

استفاده ابزاري از انسان

گاهي آدم ها با هم مثل دستمال كاغذي رفتار مي كنند يعني پس از استفاده آن را دور مي اندازند.

بسياري از سياستمداران و تجار چنين هستند انها با حرف هاي قشنگ و تبليغات شيك پس از جمع كردن راي مردم يا فروش كالا ديگر به سرنوشت آنها كاري ندارند افراد حريص و شهوت ران و خوشگذران و خسيس و مال جمع كن نيز چنين هستند. آنها به محض رفع نياز طرف مقابل را غراموش مي كنند بسياري از مردم تفكرشان در عمل شبيه به هيتلر است . افراد پير و معلول و از كار افتاده بايد حذف شوند هر كس بايد فقط به خودش فكر كند ديگران تا وقتي اهميت دارند كه كارايي داشته باشند

يكي از تفاوتهاي پيامبران و اولياي الهي و انسان هاي وارسته با ساير انسانها در همين موارد است .آنها به مخلوقات الهي عشق مي ورزند سن جنس رنگ مقام هاي ظاهري زشتي يا زيبايي چهره تناسب اندام فقر ثروت و مسايلي از اين قبيل براي آنها اهميت ندارد. آنها سعادت خوشبختي دنيوي و اخروي همه انسان ها را ميخواهند و در

اين راه به راحتي از جان خود مي گذرند

گاهي فرزند به والدينش و يا فرد به همسرش و يا دو دوست به يكديگر و يا خواهر و برادر به هم نگاه ابزاري دارند

البته انسان موجودي صددرصد ضعيف و نيازمند خلق شده و ناچاريم نياز هاي يكديگر را بر طرف كنيم اما آنچه بد است غرور خودبرتر بينير تحقير انسان و ستم به آنها مي باشد

والا اظهار نياز يك امر طبيعي است زيرا تنها ذات الهي بي نياز مطلق ميباشد و بقيه موجودات نيازمند مطلق مي باشند تنها انسانهاي پست و حقير به همه كس و همه چيز نگاهي انتفاعي و ابزاري و سودجويانه دارند . اين افراد دركي از زيبايي محبت دوست داشتن و فداكاري ندارند و با اينكه حرفهاي قشنگ مي زنند و ژست هاي نمايشي به خود مي گيرند اما در عمل همه اين صفات انساني و الهي را مسخره مي كنند همه ما دنبال شادي و لذت دايمي آرامش احترام محبت و سود سرشار هستيم اما همچنان راه را اشتباه مي رويم علم تكنولژي ارتباطات رفاه و سرگرمي ها هر روز در دنيا گسترش مي يابد اما هم دلي محبت اعتماد رحم فداكاري آرامش شادي و امنيت حقيقي هر روز كمرنگ تر مي شود

حرمت انسان

بدو ترديد يكي از مهم ترين موضوعات قرآني حول محور انسان و ويژگي هاي او سير ميكند .در واقع آنگونه كه انسان را ترسيم نمودهد در هيچ جايي به چنين نحوي جنبه هاي متفاوت و حرمت انساني در نظر گرفته نشده است . در حقيقت در بين مخلوقات انسان از ويژگيهاي بسيار متمايزي بر خوردار است كه به احسن الخالقين خطاب شده است.

معناي لغوي كرامت

كرامت در لغت به معني گرامي داشتن و بزرگداشت ديگران كرامت و عزت بزرگواري جزيي از سرشت انسان است .اين است كه اگر انسان خود را آنچه كه هست بيابد كرامت و عزت ميابد قرآن در رابطه با حرمت انساني دو گونه تعبير دارد :در بخشي از آيات قرآن از حرمت و ارجمندي انسان و برتري او بر ديگر موجودات سخن به ميان آمده و در برخي انسان نكوهش و حتي بحث فروتر بودن او از حيوانات مطرح بوده در سوره(اسراء)تكريم خداوند نسبت به بني آدم و برتري آنها بر بسياري از مخلوقات مطرح مي شود: ‌‌‌‌‍‍(فرزندان آدم را حقيقتا گرامي داشتيم و آنان را در خشكي و دريا بر نشانديم و از چيز هاي پاك به ايشان روزي داديم و ب بسياري از آفريده هاي خود آنان رابه گونه اي برجسته برترير داديم )

انواع كرامت انساني از ديدگاه قرآن

1)كرامت تكويني: در حقيقت مراد از كرامت تكويني يا ذاتي اين است كه خداوند انسان را به گونه اي خلق كرده كه در مقايسه با ساير موجودات داراي مزاياي بيشتري است .در واقع اين نوع كرامت ناشي از توجه ويژه خداوند به انسان است و تمام انسانها از اين مقام برخوردارند يعني انسان چه بخواهد چه نخواهد از اين كرامت برخوردار است

2)كرامت اكتسابي:منظور از كرامت اكتسابي يا اختياري دست يابي انسان به كمالات و ويژگي هاييست كه با اختيار و اراده انسان حاصل مي شود بر خلاف كرامت تكويني كه در وجود انسان نهفته بود در اينجا تلاش و سعي انسان به منزله پلي براي رسيدن به درجات بالاتر ايفاي نقش مي كند در حقيقت انسان ها استعداد رسيدن به كمالات را دارند ولي برخي با اختيار و اراده خود به آن دست مي يابند و برخي ديگر راه مقابل را طي مي كنند كه به اسفل السافلين چارپايان منجر مي گردد .

با توجه به اهميت موضوع انسان شناسي در دنياي معاصر و نيز جامع الجوانب بودن انسان كمتر كسي توانسته به تمام ابعاد وجودي انسان دست يابد اما قرآن كه كامل ترين كتاب آسماني به شمار مي رود از انسان به گونه اي ويژه ياد كرده است

در اين نوشتار از بحث درباره انسان در قرآن به دو بعد كرمات انساني در قرآن اشاره گشت.

آيات قرآن از دو نوع كرامت درباره انسان سخن رانده است:الف)كرامت تكويني و ب)كرامت اكتسابي .هم چنين با مرور آيات متعددي كه درباره انواع كرامت انساني ذكر شد به اين نتيجه رسيديم كه تمام انسان ها در قياس با ساير موجودات از تكريم بيشتري برخوردار گشته اند كه همان كرامت تكويني است و برخي با تقوا و اختيار و تلاش خود به كرامت اكتسابي دست يافته اند كه از ارزش بالاتري نسبت به كرامت نوع اول برخوردار است

گردآورنده: رضا سراج، دانشجوی کلاس اخلاق حرفه ای